Het verschil tussen Klacht en Hapering
Waar de mensen bij ons komen, waar ze ons over willen spreken, wat hen dwars
zit, wat door hen ervaren wordt als de inhoud van hun zorg, wat ze menen ons
duidelijk te kunnen en moeten maken, is hun klacht.
Maar wat er in feite aan mankeert, waar ze in werkelijkheid mee zitten, en dat
we dus samen met hen hebben op te sporen, bloot te leggen, te verklaren, is hun
hapering.
Ons uitgangsidee hierbij is, dat de mens voor zijn hapering geen parate taal
heeft voor wat zijn eigenlijke moeilijkheid is, omdat die daarvoor te diep
reikt. We zouden hier ook kunnen zeggen , dat die tot de sfeer van het voor hem
onuitspreekbare behoort.
Nu menen wij dat het hier vooral gaat om een levensomstandigheid waarin de
betreffende mens zich bevindt. Die wordt door hem zo existentieel ervaren dat
hij haar niet goed onder woorden weet te brengen. Dit heeft dus geen enkele
verwijzing naar de ideeën van Sigmund Freud en andere dieptepsychologen,
waarbij het onbewust een psycho-energetisch centrum van aandriften is die aan
het bewustzijn onttrokken worden geacht.
Wij helpen mensen waarbij het geheel van de omstandigheden waarin de mens kwam te verkeren
een
aspect van onleefbaarheid kreeg. Vaak kan hier sprake zijn van een 'tangsituatie'.
Tang is hier dan symbool van hetgeen de levensangst veroorzaakt.
Wij gaan er vanuit dat de voor de mens bestaande onuitspreekbaarheid van zijn
hapering niet essentieel is, maar incidenteel. Daarin ligt voor ons de kans hem
te helpen, dwz. wij kunnen samen met hem de nodige woorden zoeken en zodoende de
taal scheppen die hij nodig heeft.
Daarnaast is ons onderscheid tussen klacht en hapering uitsluitend methodologisch. Wij gebruiken deze onderscheiding, om vat op iemand innerlijk te
krijgen, hem de klacht leefbaar te kunnen maken, want dat is het doel.
Ook meer in het algemeen hebben we geen 'wezensoordeel' over zulke fenomenen,
dat zou metafysisch zijn.